Sobotni poranek w Krakowie zaczął się od tego, że z okna naszego mieszkania zniknął sąsiedni blok. Mgła stała tak gęsto, że ledwo odróżniałam dach budynku po drugiej stronie podwórka, a termometr wskazywał liczbę, która zachęca raczej do herbaty pod kocem niż do pakowania liny. Wiedziałam już, co to oznacza dla drogi w Dolinie Szklarki, nad którą pracowałam od miesiąca. Mimo to przez kolejne godziny skutecznie wmawiałam sobie, że wcale tego nie wiem.
TL;DR
- O czym jest ten wpis: o tym, co dzieje się w głowie wspinaczki, gdy pogoda w ostatniej chwili zabiera jej projekt. Opowiadam o tym na przykładzie jednej mglistej soboty w Krakowie i w Dolinie Kobylańskiej.
- Pięć etapów: zaprzeczenie, gniew, targowanie się, smutek i akceptacja. Każdy z nich rozpoznasz po innym zachowaniu, od maniakalnego sprawdzania prognoz po scrollowanie Instagrama.
- Dla kogo: dla wszystkich, którzy łączą wspinanie z pracą i rodziną, mają niewiele weekendów w skale i boleśnie odczuwają każdy stracony dzień.
- Wniosek: odłożenie drogi na wiosnę nie jest porażką, a zimę można wykorzystać na pracę nad słabymi stronami.
- Praktyczna rada: trzy rzeczy do przygotowania, zanim pogoda zrobi swoje: plan B, data graniczna i notatki do drogi.
Dlaczego jeden mglisty weekend potrafi tyle zabrać?
Gdy wspinanie trzeba pogodzić z pracą i np. wychowywaniem syna w wieku żłobkowym, liczba weekendów w skale kurczy się szybciej, niż pokazuje kalendarz. Każdy wyjazd planuję z kilkudniowym wyprzedzeniem, bo ktoś musi zająć się małym, a weekend ma przecież także swoje rodzinne obowiązki. Dlatego koniec sezonu wspinaczkowego nie jest dla mnie abstrakcją, tylko konkretną liczbą sobót, które jeszcze zostały. Tamtego poranka policzyłam je w głowie, zanim wypiłam pierwszy łyk herbaty, i wynik mnie nie ucieszył. Mój projekt, czyli droga, którą próbuję przejść od kilku wyjazdów, był już na tyle blisko, że czułam kolejne ruchy w palcach, kiedy zamykałam oczy. Taka droga przestaje być pozycją na liście i zamienia się w film odtwarzany w głowie przy każdej wolnej chwili.
Pomysł na ten wpis podsunął mi angielski tekst o pięciu stadiach nieskończonej drogi, zbudowany na wzór znanego modelu pięciu etapów żałoby. Jego bohater, Matt, był gotów zaprzedać duszę diabłu za odrobinę niższą wilgotność powietrza, a ja czytałam to z nieprzyjemnym poczuciem, że on dokładnie wie o czym mówi. Wspinanie dla początkujących i średniozaawansowanych kojarzy się głównie z walką ze skałą i z własnym ciałem, a o walce, która toczy się w głowie, gdy przeciwko nam działają warunki, mówi się dość rzadko. Postanowiłam więc sprawdzić, czy mój mglisty poranek też da się rozpisać na te same etapy. Da się, i to bardzo dokładnie. Poniżej opowiadam, jak to wyglądało u mnie, godzina po godzinie.
Etap 1. Zaprzeczenie: „To tylko poranna mgła”
– To się przetrze koło południa – powiedziałam do męża, nie odrywając oczu od telefonu.
– Sprawdź jeszcze raz za godzinę – odparł znad kubka, z miną człowieka, który zna ten scenariusz na pamięć.
Za godzinę sprawdziłam więc ICM, potem Meteo.pl, a na końcu Google Weather, bo któraś z prognoz musiała w końcu przyznać mi rację. Jedna pokazała odrobinę słońca między 14:00 a 16:00 i chwyciłam się tej informacji jak dobrej klamy. Uznałam, że trzy stopnie Celsjusza dadzą idealne tarcie, choć palce zdążyły mi zamarznąć, zanim doszłam do samochodu. Do plecaka spakowałam linę, buty i termos, zupełnie ignorując fakt, że skała po nocy spędzonej we mgle będzie prawie na pewno mokra. Nie chodziło o brak rozsądku, tylko o prostą arytmetykę: skoro weekendów jest tak mało, każdy jest wart zaryzykowania. Zaprzeczenie ma zresztą jedną zaletę, o której rzadko się wspomina. Bez niego nie wyjechałabym z domu, a przecież zawsze istnieje cień szansy, że prognoza się myli.
Etap 2. Gniew: „Dlaczego wszyscy są przeciwko mnie?”
Do okolic Doliny Szklarki dojechałam przed południem. Przy pierwszej rozgrzewkowej drodze dotknęłam wapienia i od razu wiedziałam, że prognoza była nieprawdziwa: skała była zimna, wilgotna i śliska jak mokre mydło. Wtedy włączył się gniew. Najpierw na pogodę, która akurat w ten weekend postanowiła nas olać, choć tydzień wcześniej mieliśmy świetny warun, czyli suchą skałę i chłodne powietrze. Tyle, że byłam przeziębiona i cały weekend spędziłam w domu.
Potem zezłościłam się na własne 157 centymetrów wzrostu, bo gdybym miała dziesięć centymetrów więcej zasięgu, ominęłabym ten mokry chwyt. Dostało się też producentowi butów, bo guma nie trzymała, oraz partnerowi, który za wolno wydawał linę. W takich chwilach wszystkie porady dla wspinaczy o spokoju ducha można włożyć między bajki. Gniew jest po prostu wygodny, bo daje poczucie, że ktoś ponosi winę za stracony dzień.
Etap 3. Targowanie się: pakt z pogodą o jedną cyfrę
Po godzinie siedziałam pod skałą w puchowej kurtce, z kapturem naciągniętym na czapkę, i patrzyłam, jak mżawka na chwilę ustaje. Wtedy zaczęły się negocjacje. Zaproponowałam rzeczywistości układ: jeśli przez godzinę nie będzie padać i uda mi się wpiąć, to przez całą zimę będę regularnie robić ćwiczenia na core. Po chwili dorzuciłam drugi punkt: jeśli zrobię tę drogę dzisiaj, nie zjem nic słodkiego do końca miesiąca. Matt z angielskiego tekstu oferował zdecydowanie więcej, ale mam wrażenie, że wszyscy, którzy kiedykolwiek mieli projekt, składali podobne obietnice. Ile razy obiecywaliśmy sobie żmudny trening siły nóg w zamian za jeden udany przechwyt?
Zauważyłam wtedy coś, co mnie rozbawiło. W negocjacjach proponowałam wyłącznie rzeczy, które i tak miałam w planie na zimę, więc właściwie nic nie dawałam w zamian. Pogoda nie ma ani uszu, ani kalendarza treningowego, a mimo to próbowałam ją przekupić. Widać w tym, jak bardzo chcemy odzyskać kontrolę nad czymś, co od nas zupełnie nie zależy. Mżawka wróciła po kilkunastu minutach.
Etap 4. Smutek: scrollowanie Instagrama
Do domu wróciłam z nietkniętym projektem i spodniami mokrymi do kolan. Za oknem wciąż mżyło, a ja zrobiłam to, co w takiej sytuacji robi chyba każdy: odpaliłam Instagram. Znajomi wspinali się w Hiszpanii, w krótkich rękawkach, na tle błękitnego nieba. Ktoś inny wstawił zdjęcie z życiowego przejścia, w pięknych okolicznościach przyrody, z podpisem pełnym wzruszenia. Zamiast się cieszyć, poczułam zazdrość, a w głowie zaczęły układać mi się złośliwe komentarze: „Słyszałam, że to szemrane 7a” albo „No, nareszcie, ile można to patentować?”.
Oczywiście niczego nie napisałam. Wiedziałam zresztą, że nie mam nic do tych ludzi. Zazdrościłam im raczej tego, że ich weekendy układają się tak łatwo, podczas gdy moje trzeba wyszarpywać z kalendarza między pracą a życiem rodzinnym. Smutek, że sezon się skończył, a ja zostałam z nieskończonym projektem, był jednak bardzo realny. Okazał się też uczciwszy od gniewu, bo nie szukał winnego, tylko po cichu przyznawał, że ta droga naprawdę wiele dla mnie znaczyła.
Etap 5. Akceptacja: czas na panel
Ulga przyszła kilka dni później i nie miała w sobie nic dramatycznego. W środowy wieczór otworzyłam zdjęcie mojej drogi w telefonie i zamiast fali żalu pomyślałam spokojnie: do zobaczenia wiosną. To nie była rezygnacja, tylko zmiana tematu rozmowy z samą sobą. Spakowałam plecak na ściankę i usiadłam do planu na zimę. Trening wspinaczkowy przestał być karą za nieudany sezon, a stał się pierwszym krokiem do wiosennej próby.
Zastanowiłam się, nad czym warto popracować, skoro skała i tak poczeka. Najwięcej do nadrobienia mam w sile palców i w mięśniach brzucha, czyli w rzeczach, na które w sezonie zawsze brakowało czasu. Prognozy pogody sprawdzam teraz rzadziej niż dwa razy dziennie, co mój telefon przyjął z wyraźną ulgą. Zrozumiałam też coś mniej oczywistego: umiejętność radzenia sobie z porażką jest we wspinaniu tak samo ważna jak siła i technika. Skała nie ucieknie, chyba że się urwie, co na Jurze nie jest rzadkością. Cała reszta to kwestia cierpliwości.
Co zrobiłabym inaczej, znając wcześniej cały scenariusz
Kiedy ułożyłam te pięć etapów w jedną historię, zobaczyłam, że najwięcej straciłam nie w skale, tylko w głowie. Od rana do wieczora krążyłam między prognozą a żalem, a decyzje podejmowałam w najgorszym możliwym momencie, czyli pod mokrą ścianą. Dziś wolę podejść do takiej soboty z gotowym planem zamiast samej nadziei. Oto trzy rzeczy, które warto przygotować, zanim mgła zrobi swoje:
- Plan B na wieczór przed wyjazdem. Jeśli prognoza jest niepewna, od razu wybierz alternatywę: ściankę, trening na chwytotablicy albo rejon z wystawą południową, który szybciej wysycha. Decyzja podjęta w domu, na spokojnie, kosztuje mniej emocji niż negocjacje pod mokrą skałą.
- Data graniczna. Wyznacz dzień, w którym oficjalnie odkładasz projekt na wiosnę, na przykład 10 listopada. Dzięki temu etap targowania się ma swój koniec, a Ty nie męczysz się psychicznie przez całą jesień.
- Notatki do drogi. Zanim projekt trafi do szuflady, zapisz kolejność ruchów, kluczowe chwyty i miejsca, w których odpoczywasz, najlepiej razem ze zdjęciem lub krótkim filmem. Za pół roku zapomnisz większość z tego, a notatki pozwolą Ci wrócić szybciej do miarodajnych prób.
To moja droga, a nie jedyna słuszna. Jeśli Twoje sposoby na radzenie sobie z tym czasem wyglądają inaczej, podziel się nimi w komentarzu.
Projekt poczeka, a Ty zyskasz na treningu
Czy nieskończony projekt wspinaczkowy na koniec sezonu to porażka? Moim zdaniem nie, choć przez kilka dni, tak to właśnie wyglądało. Wspinanie uczy, że nie na wszystko mamy wpływ: możemy mieć formę życia i najlepsze buty, a mimo to natura powie „nie”. Zimę można potraktować jako czas na regenerację, pracę nad słabymi stronami i weekendy z rodziną, z których mój syn na pewno się ucieszy. Droga będzie czekać na swoim miejscu, a smak przejścia po przepracowanej zimie bywa odrobinę słodszy. Jeśli właśnie negocjujesz z pogodą, spróbuj dziś wieczorem zapisać trzy konkretne ćwiczenia na zimę i datę, kiedy wrócisz do swojej drogi. Ja tymczasem będę tą osobą w kącie panelu, która od czasu do czasu zerka na prognozę pogody dla Hiszpanii, tak na wszelki wypadek.
Inne wpisy
Marzec to czas powoli zbliżającej się wiosny. Wraz z pierwszymi promieniami trochę cieplejszego słońca i systematycznie wydłużającym się dniem nieubłaganie nadchodzi początek sezonu skalnego. Na razie pogoda za oknem może nie bardzo zachęca do skalnych wyjazdów, ale wszyscy liczymy na to, że pojawią się szybko cieplejsze dni. I wtedy pojawi się okazja na rozpoczęcie w tym roku sezonu …
Ostrzeżenie: niniejszy poradnik skierowany jest do niskich osób. Jest to subiektywne zestawienie przemyśleń obdarzone dużą ilością sarkazmu i ironii. Wszelkie podobieństwo do prawdziwych osób i zdarzeń nie jest zamierzone, ale możliwe. Jako dosyć niska kobitka (157 cm wzrostu) od kilku lat jestem poważnie obrażona na całe to wspinanie. Ciągle to samo: chwyt jest za daleko, nie sięgam, muszę stawać …
